عبّاس تقريبا به همان نفوذى كه شاه عبّاس كبير بر آن سامان داشت ، دست يافت ؛ عبد العزيز فرمانرواى بخارا از طرف برادرش سبحان قلى خان حاكم بلخ و ابو الغازى خان اورگنجى حاكم خوارزم كه تحت نفوذ صفويان قرار داشت ، تحت فشار بود . عبد العزيز خان به همين علّت پيشنهادهاى مغولان هند را نپذيرفت و به منظور حمايت شاه صفوى بر ضدّ دشمنان خود در خوارزم و بلخ ، موضوع را به ايران گزارش كرد ، ولى شاهان بخارا به سبب تعصّبى كه داشتند از اتّحاد با ايران خشنود نبودند و منتظر فرصتى بودند تا به يارى مغولان هند ، ايران را مانند روزگار عبد اللّه خان اوزبك از پاى در آورند ؛ امّا اين فرصت بر اثر درگيريهاى داخلى براى شاهان اوزبك ميسّر نگرديد . از منابع ايرانى چنان بر مىآيد كه در روزگار شاه عبّاس ثانى روابط سياسى ميان بخارا و ايران از تحكيم بيشترى برخوردار بود . چنان كه اين رابطه را از نامه‌هايى كه ميان فرمانروايان دو حكومت مبادله مىشد ، به روشنى مىتوان دريافت . « 1 » عبد العزيز خان پس از چهل و يك سال سلطنت در مرز هفتاد و چهار سالگى ، مانند پدرانش از جنگهاى پى در پى به ستوه آمده بود و ديگر توان حكمرانى نداشت . بنابر اين در سال 1091 ه . ق / 1680 م ، سلطنت را به سبحان قلى خان واگذار كرد « 2 » و خود از ماوراء النهر به عزم زيارت حرمين شريفين متوجه ايران شد . چون خبر ورود وى به شاه سليمان رسيد ، به حاكمان خراسان فرمان داد تا شاه بخارا را با كمال احترام به دار السلطنهء اصفهان برسانند : « عبد العزيز خان در نهايت عزت به اصفهان وارد شد و شاه او را استقبال كرد و در عمارت چهل ستون منزل داد . و در آن ايّام كه زمان نوروز فيروز بود ، جشن نوروزى آراسته شد و مجلسى چنان كه در خور حضور پادشاه ذى جاه تركستان عبد العزيز خان چنگيزى باشد ، پرداخته آمد . بعد از انقضاى مجلس نوروزى ، شاه سليمان ، خان جليل الشأن را با سر و سامان شايسته و اساس و اسباب در خور روانهء مقصد فرمود . به حكام

--> ( 1 ) . منشآت طاهر وحيد / 18 - 34 . ( 2 ) . كشكول سليمى / 249 ؛ اعتماد السلطنه جزء رويدادهاى 1097 ه . ق / 1685 م ، آورده مىنويسد : « عبد العزيز خان حكومت را به برادر خود سبحان قلى واگذار كرده ، خود عازم مكه معظمه گرديد . تاريخ منتظم ناصرى ج 2 / 991 ؛ اسنادى از روابط ايران با مناطقى از آسياى مركزى / 66 - 87 ؛ عباسنامه / 148 ، 149 ، 161 ، 209 .